تخلیه هماتوم گوش و پیشگیری از گوش گلکلمی
چیزی که در زبان عمومی «شکستگی گوش» نامیده میشود، معمولاً شکستگی استخوان نیست؛ بلکه آسیب غضروف لاله گوش و تشکیل هماتوم لاله گوش است. تشخیص و درمان به‌موقع می‌تواند به کاهش خطر تغییر شکل دائمی گوش کمک کند.
لاله گوش استخوان ندارد. بنابراین اصطلاح «شکستگی گوش» در بیشتر موارد به آسیب غضروف لاله گوش و به‌خصوص تشکیل هماتوم لاله گوش اشاره دارد.
ضربه مستقیم به لاله گوش می‌تواند باعث جدا شدن نسبی پوست و پریکندریوم از غضروف و پارگی عروق کوچک این ناحیه شود. در نتیجه خون در فضای ایجادشده تجمع پیدا می‌کند و هماتوم لاله گوش شکل می‌گیرد.
این آسیب در ورزش‌های برخوردی مانند کشتی، بوکس و برخی ورزش‌های رزمی شایع‌تر است، اما محدود به ورزشکاران نیست و هر ضربه قابل‌توجهی می‌تواند باعث ایجاد آن شود.
اصطلاح «گوش گلکلمی» به تغییر شکل دائمی لاله گوش در اثر آسیب و ایجاد بافت فیبروغضروفی گفته میشود. وقتی هماتوم به‌موقع تخلیه نشود یا پس از تخلیه دوباره تشکیل شود، خون و التهاب می‌توانند روند طبیعی تغذیه غضروف را مختل کنند.
در ادامه روند ترمیم، تشکیل بافت اسکار و فیبروغضروف می‌تواند کانتور طبیعی لاله گوش را تغییر دهد. به همین دلیل درمان سریع هماتوم اهمیت زیادی دارد.
هدف درمان، تخلیه کامل تجمع خون و جلوگیری از تجمع مجدد آن است. پس از تخلیه، ایجاد فشار مناسب برای نزدیک نگه داشتن پوست و پریکندریوم به غضروف اهمیت دارد.
- عود یا تجمع مجدد خون
- عفونت و التهاب
- آسیب یا تغییر شکل غضروف
- ایجاد گوش گلکلمی
- تغییر کانتور لاله گوش
- در موارد خاص، اختلال در مجرای گوش
| گروه یا عامل | چرا اهمیت دارد؟ |
|---|---|
| کشتی‌گیران | تماس و اصطکاک مکرر گوش با تشک و بدن حریف |
| بوکس و ورزش‌های رزمی | احتمال ضربه مستقیم به سر و گوش |
| ورزش‌های برخوردی | افزایش احتمال تروما به لاله گوش |
| مصرف داروهای ضدانعقاد | می‌تواند در ارزیابی خونریزی اهمیت داشته باشد و باید به پزشک اطلاع داده شود |
تشخیص هماتوم لاله گوش معمولاً بر اساس شرح حال ضربه و معاینه مستقیم انجام میشود. در برخی شرایط که احتمال آسیب‌های همراه وجود داشته باشد، بررسی‌های تکمیلی نیز ممکن است لازم شود.
۱. تورم
تورم موضعی پس از ضربه یکی از شایع‌ترین علائم است. محل تورم ممکن است نرم، متورم و دردناک باشد.
۲. تغییر شکل لاله گوش
برجستگی، تغییر زاویه یا تغییر کانتور گوش نسبت به گوش سالم می‌تواند نشانه‌ای از تجمع خون یا آسیب ساختاری باشد.
۳. درد و حساسیت
درد و حساسیت به لمس، به‌خصوص پس از ضربه مستقیم، از علائم مهمی است که باید جدی گرفته شود.
۴. کبودی و تغییر رنگ
تجمع خون زیر پوست می‌تواند باعث کبودی یا تغییر رنگ پوست اطراف محل آسیب شود.
تخلیه هماتوم با سرنگ، سوزن یا ایجاد برش نباید به عنوان یک اقدام خانگی انجام شود. انتخاب روش درمان به زمان ایجاد هماتوم، اندازه آن، وجود لخته، شرایط بیمار و معاینه پزشک بستگی دارد.
اقدامات اولیه پس از ضربه
- از دستکاری یا فشار دادن مداوم گوش خودداری کنید
- کمپرس سرد می‌تواند برای کنترل اولیه تورم کمک‌کننده باشد
- فعالیت و ورزش برخوردی را متوقف کنید
- برای ارزیابی هماتوم در اولین فرصت مراجعه کنید
تخلیه پزشکی هماتوم
بسته به زمان مراجعه و وضعیت هماتوم، پزشک ممکن است تخلیه با آسپیراسیون یا تخلیه از طریق برش را انتخاب کند. در برخی موارد، به‌خصوص زمانی که خون لخته شده یا هماتوم قدیمی‌تر است، روش جراحی مناسب‌تر خواهد بود.
چرا پانسمان فشاری مهم است؟
پس از تخلیه، باقی ماندن فضای خالی بین پوست و غضروف می‌تواند زمینه تجمع مجدد خون یا مایع را ایجاد کند. به همین دلیل پزشک معمولاً از روشهای فشاری مانند bolster یا پانسمان فشاری استفاده می‌کند.
| وضعیت | رویکرد احتمالی | نکته |
|---|---|---|
| هماتوم تازه و مناسب آسپیراسیون | آسپیراسیون توسط پزشک | بسته به اندازه، زمان و شرایط بیمار |
| هماتوم بزرگ یا قدیمی‌تر | برش و تخلیه | برای خارج کردن لخته ممکن است لازم باشد |
| هماتوم عودکننده | ارزیابی تخصصی و تکنیک‌های جلوگیری از عود | فشار مناسب و پیگیری اهمیت دارد |
| گوش گلکلمی قدیمی | ارزیابی ترمیمی / اتوپلاستی | روش درمان به شدت تغییر شکل بستگی دارد |
بعد از ضربه به گوش، وجود هر یک از موارد زیر دلیل مناسبی برای ارزیابی پزشکی است:
- تورم سریع لاله گوش
- تغییر واضح شکل گوش
- درد قابل‌توجه
- کبودی گسترده
- برجستگی نرم یا متورم
- خونریزی یا ترشح
- زخم باز
- قرمزی و گرمی فزاینده
- تب یا علائم عفونت
- ضربه شدید یا تصادف
اگر ضربه شدید بوده یا با گیجی، کاهش هوشیاری، استفراغ، سردرد شدید، ضعف یا سایر علائم عصبی همراه است، ارزیابی فوری پزشکی اهمیت بیشتری دارد.
دکتر هادی سرمست
شماره نظام پزشکی: ۸۴۸۰۹
- حوزه فعالیت گوش، حلق و بینی، جراحی پلاستیک بینی و صورت، اتوپلاستی و جراحی‌های زیبایی صورت
- آدرس مطب پاسداران تهران، خیابان پاسداران، بوستان نهم، ساختمان مهر، پلاک ۱۳۳، طبقه پنجم، واحد ۱۷
-
شماره تماس
۰۲۱-۲۲۷۹۳۰۲۵
۰۲۱-۲۲۷۹۳۰۴۲
«در صورت ایجاد تورم، درد یا تغییر شکل لاله گوش پس از ضربه، ارزیابی پزشکی به‌موقع اهمیت دارد؛ زیرا درمان صحیح هماتوم می‌تواند به پیشگیری از تغییر شکل دائمی گوش کمک کند.»
متن پیشنهادی تحریریه — برای انتشار به‌عنوان نقل‌قول مستقیم، با تأیید دکتر هادی سرمست جایگزین شود.هدف از معرفی پزشک در این صفحه، ارائه اطلاعات تماس و زمینه فعالیت مرتبط با موضوع مقاله است؛ انتخاب پزشک و روش درمان باید بر اساس معاینه، سابقه پزشکی و تشخیص بالینی انجام شود.
آیا گوش واقعاً میشکند؟
لاله گوش استخوان ندارد. اصطلاح «شکستگی گوش» معمولاً به آسیب غضروف لاله گوش یا تشکیل هماتوم پس از ضربه اشاره دارد.
هماتوم گوش چیست؟
هماتوم لاله گوش تجمع خون در فضای بین پوست، پریکندریوم و غضروف پس از ضربه است.
آیا میتوان گوش شکسته را در خانه با سرنگ تخلیه کرد؟
خیر. تخلیه با سوزن یا برش یک اقدام پزشکی است و باید با ارزیابی، شرایط استریل و کنترل مناسب پس از تخلیه انجام شود.
اگر هماتوم گوش درمان نشود چه میشود؟
احتمال عود، عفونت و مهم‌تر از همه ایجاد تغییر شکل دائمی موسوم به گوش گلکلمی وجود دارد.
آیا گوش گلکلمی قابل اصلاح است؟
در صورت ایجاد تغییر شکل دائمی، ممکن است روشهای ترمیمی یا اتوپلاستی مطرح شوند. روش مناسب به شدت و نوع تغییر شکل بستگی دارد.
بعد از تخلیه هماتوم چرا پانسمان فشاری استفاده میشود؟
برای کاهش فضای بالقوه و جلوگیری از تجمع مجدد خون یا مایع بین پوست و غضروف.
بعد از ضربه، تغییر شکل گوش را جدی بگیرید.
تورم، درد، کبودی یا ایجاد برجستگی در لاله گوش می‌تواند با هماتوم همراه باشد. اقدام به‌موقع برای تشخیص و درمان می‌تواند به کاهش خطر عوارض و تغییر شکل دائمی گوش کمک کند.
تماس با مطب دکتر هادی سرمستزیبایی با نگاه تخصصی
برای آشنایی با خدمات تخصصی کلینیک، کارت‌ها را مشاهده کنید.