چگونه علائم لوزه را در خانه درمان کنیم؟
اگر گلودرد، التهاب لوزه، تب یا دشواری بلع دارید، بعضی مراقبت‌های خانگی می‌توانند به کاهش علائم کمک کنند؛ اما شناخت علائم هشدار و زمان مراجعه به پزشک اهمیت زیادی دارد.
ورم لوزه چیست؟
ورم لوزه به التهاب لوزه‌ها اشاره دارد. لوزه‌ها دو غده بیضی‌شکل هستند که در پشت گلو قرار دارند. نقش آن‌ها مبارزه با باکتری‌ها و ویروس‌هایی است که از طریق بینی و دهان وارد بدن می‌شوند.
بیشتر موارد ورم لوزه به دلیل عفونت ویروسی رخ می‌دهد.
عفونت‌های باکتریایی نیز می‌توانند باعث التهاب لوزه شوند و تشخیص علت، به‌خصوص در کودکان، ممکن است به معاینه و در برخی موارد آزمایش نیاز داشته باشد.
لوزه‌ها می‌توانند هر کسی را تحت تأثیر قرار دهند، اما در کودکان شایع‌تر هستند.
در این مقاله، درمان‌های خانگی و روش‌های بدون نسخه برای کاهش علائم لوزه را بررسی می‌کنیم و همچنین توضیح می‌دهیم چه زمانی مراجعه به پزشک ضروری است.
درمان‌های خانگی برای درمان و کاهش علائم لوزه
درمان‌های خانگی معمولاً با هدف کاهش گلودرد، کنترل ناراحتی، جلوگیری از کم‌آبی بدن و کمک به استراحت بدن انجام می‌شوند. این روش‌ها جایگزین تشخیص پزشکی در موارد شدید یا طولانی‌مدت نیستند.
نوشیدن آب و مایعات کافی به مرطوب ماندن گلو و پیشگیری از کم‌آبی کمک می‌کند.
خواب و استراحت کافی به بدن فرصت می‌دهد با عفونت مقابله کند.
غذاهای نرم و مایعاتی که بلع آن‌ها راحت است، معمولاً تحمل بهتری دارند.
مشکل تنفس، بلع شدید یا تورم قابل‌توجه نیازمند ارزیابی پزشکی است.
نوشیدن مقدار زیادی مایعات گرم
مایعات گرم مانند سوپ می‌توانند درد و ناراحتی گلو را تسکین دهند.
نوشیدن مایعات گرم مانند سوپ، آبگوشت و چای می‌تواند برای کاهش ناراحتی گلو مفید باشد.
نوشیدنی‌هایی که حاوی عسل هستند نیز ممکن است در تسکین گلودرد نقش داشته باشند؛ البته عسل نباید به کودکان زیر یک سال داده شود.
خوردن غذاهای سرد و نرم
خوردن غذاها و نوشیدنی‌های سرد و نرم مانند بستنی، یخ‌دربهشت، ماست سرد یا اسموتی می‌تواند در بعضی افراد باعث بی‌حسی موقت گلو و کاهش درد شود.
افراد می‌توانند موارد زیر را نیز امتحان کنند:
- مکیدن آبنبات مناسب سن
- نوشیدن اسموتی‌های سرد
- نوشیدن آب خنک یا یخ
- مصرف غذاهای نرم و خنک
پرهیز از خوردن غذاهای سفت و تحریک‌کننده
برای افرادی که لوزه ملتهب دارند، خوردن غذاهای سفت، خشک، بسیار تند یا اسیدی ممکن است باعث افزایش درد و تحریک گلو شود.
غذاهای سفتی که گلو را خراش می‌دهند، ممکن است ناراحتی را بیشتر کنند.
نمونه‌هایی از غذاهایی که ممکن است در دوره درد گلو مناسب نباشند:
- چیپس
- کراکر
- غلات خشک
- نان تست خشک
- هویج خام
- سیب خام
- غذاهای بسیار تند یا اسیدی
بهتر است تا زمان کاهش علائم، غذاهای نرم‌تر و راحت‌تر برای بلع مانند سوپ، آبگوشت، پوره، ماست و اسموتی‌های خنک انتخاب شوند.
غرغره کردن آب نمک
غرغره آب نمک می‌تواند به‌طور موقت درد و تحریک پشت گلو را کاهش دهد.
| مورد | مقدار پیشنهادی | نکته مهم |
|---|---|---|
| نمک | حدود نصف قاشق چای‌خوری | کاملاً در آب حل شود. |
| آب | حدود ۲۳۷ میلی‌لیتر آب گرم | آب خیلی داغ نباشد. |
| روش استفاده | چند ثانیه غرغره | محلول پس از غرغره بلعیده نشود. |
این روش برای کودکانی که هنوز توانایی مطمئن برای غرغره کردن و تف کردن محلول را ندارند مناسب نیست؛ زیرا احتمال بلع محلول یا خفگی وجود دارد.
افزایش رطوبت محیط
هوای خشک می‌تواند تحریک گلو را بیشتر کند. استفاده از دستگاه بخور سرد می‌تواند به مرطوب نگه داشتن هوا کمک کند.
دستگاه بخور باید طبق دستور سازنده مرتب تمیز شود تا محیط مناسبی برای رشد باکتری‌ها و قارچ‌ها ایجاد نشود.
اگر دستگاه بخور در دسترس نیست، قرار گرفتن در فضای مرطوب حمام نیز ممکن است برای مدت کوتاهی احساس خشکی و تحریک گلو را کاهش دهد.
پرهیز از بلند کردن صدا
التهاب و درد گلو ممکن است باعث تغییر صدا یا گرفتگی صدا شود.
تلاش برای بلند صحبت کردن می‌تواند تحریک گلو را افزایش دهد. اگر صحبت کردن باعث افزایش درد می‌شود، بهتر است تا حد امکان با صدای آرام صحبت کنید و به صدا استراحت دهید.
استراحت فراوان
افراد مبتلا به لوزه باید تا حد امکان استراحت کافی داشته باشند.
استراحت به بدن اجازه می‌دهد انرژی بیشتری را صرف پاسخ ایمنی و مقابله با عفونت کند.
در صورت وجود بیماری عفونی، رعایت بهداشت دست‌ها، پوشاندن دهان هنگام سرفه و عطسه و کاهش تماس نزدیک با دیگران نیز اهمیت دارد.
استفاده از مسکن‌های بدون نسخه
بعضی داروهای بدون نسخه می‌توانند به کاهش گلودرد و تب کمک کنند. نمونه‌های رایج شامل استامینوفن و ایبوپروفن هستند.
| دارو | کاربرد معمول | نکته ایمنی |
|---|---|---|
| استامینوفن | کاهش درد و تب | بیش از مقدار درج‌شده روی برچسب مصرف نشود. |
| ایبوپروفن | کاهش درد، تب و التهاب | در برخی شرایط پزشکی مناسب نیست؛ دستور مصرف و هشدارهای محصول رعایت شود. |
| آسپرین | مسکن و ضدالتهاب در شرایط خاص | برای کودکان و نوجوانان در بیماری‌های ویروسی بدون نظر پزشک استفاده نشود. |
قرص مکیدنی گلو
برخی قرص‌های مکیدنی گلو حاوی مواد بی‌حس‌کننده، ضدالتهاب یا ترکیبات تسکین‌دهنده هستند و ممکن است برای مدت کوتاهی ناراحتی گلو را کاهش دهند.
یکی از مزیت‌های این فرآورده‌ها این است که ماده فعال مستقیماً با سطح مخاط گلو تماس پیدا می‌کند.
با این حال، قرص‌های مکیدنی برای کودکانی که خطر خفگی دارند مناسب نیستند و باید محدودیت سنی درج‌شده روی محصول رعایت شود.
اسپری و غرغره گلو
اسپری‌ها و محلول‌های مخصوص گلو ممکن است برای کاهش موقت درد، تحریک یا التهاب استفاده شوند.
ترکیبات موجود در محصولات مختلف متفاوت است و می‌تواند شامل مواد بی‌حس‌کننده، ضدالتهاب یا ضدعفونی‌کننده باشد.
در برخی فرآورده‌های موضعی برای کاهش درد و التهاب گلو استفاده می‌شود.
در بعضی اسپری‌ها و فرآورده‌های تسکین‌دهنده گلو وجود دارد.
یک بی‌حس‌کننده موضعی است و محدودیت‌های سنی و هشدارهای مهم دارد.
در برخی محصولات ضدعفونی‌کننده دهان و گلو استفاده می‌شود.
انتخاب اسپری یا محلول مناسب باید بر اساس سن، شرایط فرد، ترکیبات محصول و دستور مصرف آن انجام شود.
تصاویر آموزشی لوزه و حلق
تصاویر زیر از مجموعه تصاویر موجود در همین مقاله انتخاب شده‌اند تا موقعیت لوزه‌ها، التهاب حلق و آناتومی ناحیه بهتر قابل درک باشد.
دکتر هادی سرمست به عنوان متخصص گوش، حلق و بینی در حوزه بیماری‌ها و مشکلات مرتبط با گوش، بینی و گلو فعالیت دارد. در حوزه جراحی نیز خدماتی مانند جراحی بینی، جراحی زیبایی صورت و برخی جراحی‌های مرتبط با تخصص گوش و حلق و بینی در سوابق معرفی‌شده برای ایشان دیده می‌شود.
در مواردی که علائم لوزه طولانی، شدید یا عودکننده باشند، مراجعه به متخصص گوش، حلق و بینی می‌تواند برای بررسی علت، تشخیص عفونت، ارزیابی عوارض و انتخاب مسیر درمان مناسب انجام شود.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه شود؟
لوزه در بسیاری از موارد با مراقبت حمایتی بهتر می‌شود، اما طولانی شدن علائم یا ایجاد علائم شدید می‌تواند نیازمند ارزیابی پزشکی باشد.
در موارد زیر بهتر است برای ارزیابی پزشکی اقدام شود:
- گلودرد بیش از چند روز ادامه پیدا کند یا به جای بهتر شدن، تشدید شود.
- درد گلو به حدی باشد که خوردن یا نوشیدن را دشوار کند.
- بلع دشوار یا بسیار دردناک باشد.
- تنفس دشوار شود.
- ضعف و خستگی شدید ایجاد شود.
- تب بالا یا تب ماندگار وجود داشته باشد.
- علائم پس از بهبود دوباره برگردند.
آبسه پریتونسلیال چیست؟
آبسه پریتونسلیال مجموعه‌ای از چرک است که در نزدیکی یکی از لوزه‌ها تشکیل می‌شود و می‌تواند به دنبال گسترش عفونت به بافت‌های اطراف ایجاد شود.
این وضعیت نیاز به ارزیابی سریع پزشکی دارد و درمان خانگی نباید جایگزین مراجعه به پزشک یا اورژانس شود.
علائم احتمالی آبسه پریتونسلیال
- درد شدید گلو، به‌خصوص در یک طرف
- تورم داخل دهان و گلو
- دشواری در صحبت کردن
- دشواری در بلع
- مشکل در تنفس
- دشواری در باز کردن دهان
- تورم غدد لنفاوی گردن
- تب و لرز
- گوش‌درد یا گردن‌درد در سمت درگیر
خلاصه؛ آیا علائم لوزه را می‌توان در خانه کاهش داد؟
ورم لوزه شرایطی است که هم کودکان و هم بزرگسالان را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
بسیاری از موارد ورم لوزه منشأ ویروسی دارند و ممکن است با مراقبت حمایتی بهتر شوند. مایعات کافی، استراحت، غذاهای نرم، نوشیدنی‌های گرم یا سرد بر اساس تحمل فرد و غرغره آب نمک در افراد مناسب می‌توانند به کاهش علائم کمک کنند.
داروهای بدون نسخه نیز در برخی افراد برای کاهش درد و تب استفاده می‌شوند، اما باید مطابق دستور مصرف، سن و شرایط پزشکی فرد مصرف شوند.
در مقابل، گلودرد شدید یا ماندگار، تب پایدار، دشواری در بلع یا تنفس و علائم احتمالی آبسه پریتونسلیال نیاز به ارزیابی پزشکی دارند.
سؤالات متداول درباره درمان لوزه در خانه
آیا ورم لوزه در خانه درمان می‌شود؟
بسیاری از موارد ویروسی با مراقبت حمایتی و گذشت زمان بهتر می‌شوند؛ اما درمان خانگی بیشتر برای کنترل علائم است. در موارد شدید یا مشکوک به عفونت باکتریایی، ارزیابی پزشک اهمیت دارد.
برای گلودرد ناشی از لوزه چه بخوریم؟
مایعات کافی، سوپ، آبگوشت، نوشیدنی‌های گرم و غذاهای نرم یا خنک که بلع آن‌ها راحت است معمولاً تحمل بهتری دارند.
آیا آب نمک برای لوزه مفید است؟
غرغره آب نمک می‌تواند به صورت موقت ناراحتی و درد گلو را کاهش دهد. محلول نباید بلعیده شود و برای کودکانی که توانایی مطمئن غرغره ندارند مناسب نیست.
آیا برای لوزه باید آنتی‌بیوتیک مصرف کرد؟
خیر، آنتی‌بیوتیک برای عفونت‌های ویروسی مؤثر نیست. اگر عفونت باکتریایی تشخیص داده شود، پزشک ممکن است آنتی‌بیوتیک تجویز کند.
چه زمانی لوزه خطرناک می‌شود؟
دشواری تنفس، ناتوانی شدید در بلع، آبریزش دهان، تورم قابل توجه، درد شدید یک‌طرفه گلو، مشکل در باز کردن دهان یا بدتر شدن سریع علائم از جمله مواردی هستند که نیاز به ارزیابی سریع پزشکی دارند.
آیا کودکان هم می‌توانند آب نمک غرغره کنند؟
فقط کودکانی که توانایی مطمئن برای غرغره و تف کردن محلول دارند. برای کودکان کم‌سن که ممکن است محلول را ببلعند، این روش مناسب نیست.
آیا آسپرین برای کودک مبتلا به گلودرد مناسب است؟
آسپرین نباید برای کودکان و نوجوانان مبتلا به بیماری‌های ویروسی بدون نظر پزشک استفاده شود، زیرا با خطر سندرم ری مرتبط است.
علائم لوزه طولانی شده یا شدید است؟
اگر گلودرد، التهاب لوزه، مشکل بلع، تب یا علائم عودکننده دارید، ارزیابی توسط متخصص گوش، حلق و بینی می‌تواند به تشخیص علت و انتخاب مسیر درمان کمک کند.
دریافت مشاوره ←این صفحه برای آموزش عمومی تهیه شده و جایگزین معاینه، تشخیص یا تجویز پزشک نیست.